Belangrijkste fiscale zaken
Bij een emigratie naar België krijgt u te maken met vele veranderingen, bijvoorbeeld op het gebied van de belastingheffing. Daarom zet ik graag voor u de belangrijkste fiscale zaken op een rijtje:
1. Woonplaats met aandachtspunten.
2. Het jaar van emigratie in Nederland met M-biljet en conserverende aanslagen.
3. Het jaar van emigratie in België.
4. Wonen in België – belastingverdrag met voorbeelden en uitzonderingen.
5. Wonen in België – belastingheffing Nederland met aanmerkelijk belang, fictieve binnenlandse belastingplicht, sancties, inhaalregeling en Europees recht.
6. Wonen in België – belastingheffing België met bijzondere tarieven, kadastraal inkomen, hypotheekrenteaftrek en gemeentelijke belastingen.
7. Successie- en schenkingsrechten met handgift en belastbare giften.


Als u wilt weten, wat een emigratie naar België voor u persoonlijk op fiscaal gebied betekent, maak ik graag een persoonlijk afspraak met u. U bent dan verzekerd van een belastingadvies op maat!

1. Woonplaats

Een fiscale woonplaats wordt niet zomaar verplaatst en verdient daarom de nodige aandacht. Het is namelijk van belang, dat u ook daadwerkelijk in België woont: hier moet u dus een woning hebben en hier moet ook het centrum van uw leven zijn. Onvoldoende is dus, dat u zich in Nederland uitschrijft, inschrijft in België en meer dagen in België dan in Nederland verblijft of in België werkt (grensarbeid). Als zowel Nederland als België vinden dat u (fiscaal) inwoner bent van hun land, zal het belastingverdrag tussen beide landen hierover uitsluitsel geven. De fiscaliteit kent dus een eigen woonplaatsbegrip.

Aandachtspunten
Bij een verhuizing komt veel kijken en bij een emigratie al helemaal. Als indicatie noem ik een aantal aandachtspunten:

• Uitschrijven in gemeente in Nederland.
• Inschrijven in gemeente in België.
• Overleggen Belastingdienst Nederland en/of België.
• Invoeren van auto’s in België (keuring).
• Contact opnemen met instanties in Nederland én België over uw ziektekostenverzekering.
• Regelen van uw bankzaken bij uw bestaande bank in Nederland en een nieuwe bank in België.
• Contact opnemen met een huisarts en tandarts in België.
• Laten opmaken van een nieuw testament (in Nederland of België).
• Eventueel aanvragen nieuw paspoort en/of rijbewijs.
• Etc.

De gemeente geeft uw uitschrijving in Nederland overigens automatisch door aan de Nederlandse Belastingdienst. U krijgt vervolgens van deze dienst een vragenbrief in verband met uw emigratie.

2. Het jaar van emigratie - Nederland

In dit jaar bent u tot de emigratiedatum als inwoner van Nederland binnenlands belastingplichtige in Nederland en doet u hier dus aangifte van uw wereldinkomen.
Vanaf de emigratiedatum bent u voor uw Nederlandse inkomen buitenlands belastingplichtige in Nederland.

M-biljet
Voor het jaar van emigratie ontvangt u een speciaal Nederlands aangiftebiljet. Dit is het emigratiebiljet of M-biljet. Dit biljet is veel uitgebreider dan de normale aangifte, omdat u zowel aangifte moet doen over de binnenlandse als over de buitenlandse periode in het jaar van emigratie. Daarnaast is het aangiftebiljet ingewikkelder: u moet allerlei vragen beantwoorden in verband met de emigratie. Dit heeft te maken met de conserverende aanslagen. Hieronder leest u hier meer over.

Conserverende aanslagen
In de wet staat een aantal ficties opgenomen, die in werking treden op het moment dat u emigreert. Deze ficties gaan er bijvoorbeeld vanuit, dat u op het moment van emigratie uw pensioen afkoopt, terwijl dit in werkelijkheid niet zo is. Ook bij lijfrenten en aandelen in een eigen vennootschap geldt dit. Daarom wordt u bij emigratie een aanslag opgelegd, die u niet hoeft te betalen. Wel krijgt u tien jaar uitstel van betaling, daarna wordt de aanslag definitief kwijtgescholden. Dit geldt echter alleen als u in die tussenliggende periode uw pensioen bijvoorbeeld niet daadwerkelijk afkoopt.

3. Het jaar van emigratie – België

Voor de belastingheffing wordt België pas van belang vanaf de dag, dat u in België woont. Vanaf dat moment bent u fiscaal inwoner van België en dus binnenlands belastingplichtige hier. Dit geldt niet als u bijvoorbeeld al eerder onroerend goed in België had.
Het jaar van emigratie is ook het eerste jaar waarover u een Belgische aangifte uitgereikt krijgt: de aangifte personenbelasting in een lichtbruine envelop. Dit gebeurt normaal gesproken eind april van het jaar daarna. Deze aangifte moet u vóór 30 juni van het jaar indienen. Gehuwden krijgen in België een gezamenlijke aangifte uitgereikt, wat leidt tot een gezamenlijke aanslag. Ieder wordt overigens wél voor zijn/haar eigen inkomsten belast.

4. Wonen in België – belastingverdrag

Worden bepaalde inkomsten na emigratie nu in België of in Nederland belast? De belastingdiensten in beide landen kunnen namelijk vinden, dat een bepaald inkomen in hun land belast moet zijn. Dit zou dus kunnen leiden tot dubbele belastingheffing. Om dit te voorkomen, hebben beide landen een belastingverdrag afgesloten, dat boven hun nationale wetten gaat. Het huidige belastingverdrag werkt sinds 2003. De hoofdregel is, dat per inkomensbestanddeel bepaald wordt welk land mag heffen. De nationale wet van het land bepaalt vervolgens weer de wijze van heffen.

Voorbeelden
In de volgende situaties wijst het verdrag de heffing bijvoorbeeld toe aan Nederland:

1. Bij Nederlandse arbeidsinkomsten (grensarbeid).
2. Bij onroerende zaken in Nederland.

Daarentegen worden bijvoorbeeld de volgende inkomsten toegewezen aan België:

• Bij inkomsten uit vermogen (rente en dividend).
• De eigen woning.
• Pensioenuitkeringen en AOW.

Uitzonderingen
Hierbij gaat het om hoofdregels, waar vele uitzonderingen op van toepassing zijn.
Het bekendste voorbeeld daarvan is de oudedagsuitkering die in Nederland opgebouwd is en in België laag belast wordt. Denk maar aan de Nederlandse lijfrente-uitkeringen. Als echter het totaal van deze uitkeringen per persoon per jaar meer dan € 25.000,- bedraagt, komt de belastingheffing alsnog Nederland toe.

5. Wonen in België – belastingheffing Nederland

U bent dus, als u in België woont, binnenlands belastingplichtig in België en buitenlands belastingplichtig in Nederland. Uw Nederlandse inkomen moet u aangeven in een biljet voor buitenlands belastingplichtigen (C-biljet). Deze inkomsten worden, mits de heffing door het belastingverdrag aan Nederland wordt toegewezen, in Nederland belast volgens de normale regels van de belastingwet. Ofwel, de regels en tarieven van box 1, box 2 en box 3:
- Onder box 1 vallen bijvoorbeeld uw arbeidsinkomsten en winst uit een Nederlandse onderneming.
- Onder box 2 de aandelen in een eigen (Nederlandse) vennootschap (aanmerkelijk belang).
- Onder box 3 in Nederland gelegen onroerend goed.
Bepaalde kosten kunt u na emigratie niet meer in Nederland aftrekken, zoals hypotheekrente en premies voor lijfrente. Voor de premieberekening is dat wel mogelijk, als u tenminste premieplichtig bent in Nederland.

Aanmerkelijk belang
Uw aanmerkelijk belang, dus de aandelen in uw eigen vennootschap, verdienen bij emigratie naar België speciale aandacht. Dit geldt voor het aanhouden van de aandelen, het inkomen (dividenduitkeringen) en winst bij verkoop. Hier krijgt u bij emigratie de hiervoor genoemde conserverende aanslag voor opgelegd. De winst bij verkoop blijft dan binnen 10 jaar na emigratie nog in Nederland belast. Hierna is –op basis van de huidige wet- en regelgeving- onbelaste verkoop in beide landen mogelijk. Afhankelijk van uw situatie kan het ook zinvol zijn om de zetel van de vennootschap mee te verplaatsen naar België of een ander land. In een persoonlijk gesprek vertel ik u hier graag meer over.

Fictieve binnenlandse belastingplicht
Een bijzondere regeling in de Nederlandse wet is de keuzeregeling voor de fictieve binnenlandse belastingplicht. Op basis daarvan kunt u er als inwoner van (onder meer) België voor kiezen behandeld te worden, alsof u inwoner van Nederland bent (alsof u binnenlands belastingplichtig bent). Het is overigens niet mogelijk, dat u op basis hiervan kiest in welk land u belasting betaalt; dit bepaalt immers het belastingverdrag. Ook heeft uw keuze geen invloed op de belastingheffing in België. Wél kunt u hierdoor in aanmerking komen voor extra aftrekposten in Nederland. De belangrijkste voorbeelden hiervan zijn de aftrek van hypotheekrente, premies voor lijfrente en arbeidsongeschiktheid en het belastingdeel van alle heffingskortingen. Dit kan overigens alleen als deze kosten niet in België in aftrek zijn gebracht, ook niet door uw partner. De aftrekposten worden op vergelijkbare wijze berekend als voor ‘echte’ inwoners van Nederland. De keuze voor de fictieve binnenlandse belastingplicht kent echter niet alleen maar voordelen. Zo moet u ook aangifte doen van uw wereldinkomen in Nederland, ondanks dat Nederland niet over alle inkomsten mag heffen. Daarnaast zal de keuze voor de fictieve binnenlandse belastingplicht per saldo alleen maar voordelig zijn, als bijna uw gehele inkomen belast is in Nederland.

Sancties
U kunt uw keuze jaarlijks herzien. Dit is echter niet altijd zonder gevolgen. Zo treedt er een sanctie op als u, niet langer kiest voor de regels van de fictieve binnenlandse belastingplicht, terwijl u wél zou kunnen kiezen. De sanctie is dan, dat u de extra aftrekposten van de laatste acht jaren bij uw inkomen moet optellen, op basis van de keuzeregeling. Ofwel, deze aftrekposten worden alsnog belast tegen het progressieve tarief in Nederland.

Inhaalregeling
Het is ook mogelijk, dat u te maken krijgt met de inhaalregeling. Deze treedt op als u voorheen heeft gekozen voor de fictieve binnenlandse belastingplicht en daarna inkomsten ontvangt vanuit Nederland, waarvoor Nederland normaal gesproken aftrek moet verlenen om dubbele belasting te voorkomen. Hoewel Nederland formeel deze aftrek wel moet verlenen, zal door de berekeningswijze hiervan, de aftrek die u in het verleden genoot, bijvoorbeeld van de hypotheekrente, weer volledig teniet gedaan worden.

Europees recht
Vraag is overigens of de keuzeregeling niet strijdig is met het Europees recht. In dat geval zullen ook de sanctie- en de inhaalregeling normaal gesproken niet langer van toepassing zijn. De (Europese) rechter zal deze vragen de komende periode moeten beantwoorden.

Het zal duidelijk zijn, dat u zich goed moet laten informeren over de gevolgen voor u persoonlijk, als u overweegt te kiezen voor de fictieve binnenlandse belastingplicht. Uiteraard kan ik u bij dit belastingadvies van dienst zijn.

6. Wonen in België – belastingheffing België

U moet dus in België aangifte personenbelasting doen en ook hier geldt een progressieve heffing voor de meeste inkomsten. Denk maar aan arbeidsinkomsten en de meeste pensioenuitkeringen (inclusief AOW). Het tarief begint bij 25% (inkomen tot € 8.070,-) en loopt tot 50% (inkomen vanaf € 35.060,-). Bij de berekening van de personenbelasting wordt eerst een belastingvrije som in mindering gebracht.

Bijzondere tarieven
Bepaalde inkomsten kennen echter een bijzonder tarief. Zo worden rente-inkomsten belast tegen 15% en dividendinkomsten tegen 25% (sommige uitzonderingen 15%). De bank houdt deze heffingen overigens vaak al in, als roerende voorheffing. Het gaat hier om uw daadwerkelijk ontvangen inkomsten en dus niet om uw forfaitair inkomen, zoals bij box 3 in Nederland. Ook lijfrente-uitkeringen worden belast tegen 15%. Daarvoor is overigens niet de ontvangen uitkering van belang, maar een fictieve uitkering van 3% van het kapitaal.

Kadastraal inkomen
Ook in België is het bezit van een eigen woning in beginsel belast. Hiervoor is de huurwaarde in de vorm van het kadastraal inkomen van belang. Dit bedrag is echter vaak weer vrijgesteld, zodat effectief geen heffing optreedt. Het kadastraal inkomen is overigens ook van belang voor de onroerende (gewestelijke) voorheffing.

Hypotheekrenteaftrek
In België geldt ook een regeling voor hypotheekrenteaftrek. Deze is echter veel beperkter dan de Nederlandse regeling; het gaat maximaal om amper € 3.000,- per persoon). Wel kunnen ook aflossingen op een hypothecaire lening en premies voor een schuldsaldoverzekering tot aftrek leiden.
Gemeentelijke belastingen
Naast de personenbelasting bent u in België ook gemeentelijke belastingen verschuldigd. Deze wordt anders berekend dan in Nederland, namelijk als een percentage van de (landelijke) personenbelasting. Dit percentage varieert echter per gemeente. Als u minder personenbelasting verschuldigd bent, bijvoorbeeld omdat uw arbeidsinkomen in Nederland belast is, dan zou dit dus vanzelf tot minder gemeentelijke belastingen leiden. Omdat dit niet de bedoeling is, is in het belastingverdrag geregeld, dat u ook hierover gemeentelijke belasting bent verschuldigd. Voor de berekening daarvan wordt dan een aparte, fictieve berekening van de personenbelasting gemaakt.

7. Successie- en schenkingsrechten

Een belangrijk verschil in belastingheffing tussen Nederland en België treedt op bij overlijden en schenking. In Nederland zijn de tarieven bij overlijden en schenken van ouders naar kinderen 10% bij een verkrijging tot € 118.000,- en 20% daarboven. Daarbij is van belang dat Nederland nog het recht heeft tot heffing over te gaan tot 10 jaar na uw emigratie vanuit Nederland. Als u de Belgische nationaliteit aanneemt, kan deze termijn overigens verkort worden. Voor de tarieven in België is van belang in welk gewest u woont. Als voorbeeld neem ik echter het gewest Vlaanderen. In geval van overlijden is hier het tarief voor het successierecht:
 3% bij een verkrijging tot € 50.000,-.
 9% bij een verkrijging tussen € 50.000,- en € 250.000,-.
 27% daarboven.

Handgift en belastbare schenking
Het grote verschil zit hem echter in de schenkingen. In België is het mogelijk door een zogeheten handgift vermogen belastingvrij over te dragen. De schenker moet dan echter nog minstens drie jaren na de schenking in leven blijven. Komt de schenker binnen die termijn te overlijden, dan wordt de schenking alsnog bij de belastbare nalatenschap opgeteld.
Een andere mogelijkheid is om een belastbare schenking te doen. Bij schenkingen in rechte lijn is het tarief ‘slechts’ 3%. De verschillen op dit vlak tussen Nederland en België maken na emigratie successieplanning mogelijk, toegespitst op uw eigen situatie. Bij dit belastingadvies ben ik u graag van dienst.